اضافه ولتاژ به افزایش ناگهانی ولتاژ بالاتر از مقدار نامی شبکه گفته میشود که میتواند منشأ داخلی (هارمونیک، کلیدزنی) یا خارجی (صاعقه) داشته باشد. شناخت انواع و روشهای مقابله با آن، ضامن سلامت تجهیزات الکتریکی است.
۳ نوع رایج اضافه ولتاژ
- اضافه ولتاژ هارمونیک: ناشی از بارهای غیرخطی الکترونیکی و ماشینآلات صنعتی که نوسانات فرکانس قدرت ایجاد میکنند.
- اضافه ولتاژ کلیدزنی: در اثر قطع و وصل خطوط، باعث افت یا افزایش لحظهای ولتاژ میشود.
- اضافه ولتاژ خارجی: ناشی از رعد و برق و صاعقه که با برخورد به سیمهای هوایی، ولتاژ بسیار بالایی به شبکه القا میکند.
حفاظت از انسان
از حیاتیترین روشهای حفاظتی، استفاده از ولتاژهای پایین (حداکثر ۵۰ ولت) با کمک ترانسفورماتورهای ایزوله در محیطهای دارای خطر برقگرفتگی است. کاربر باید همواره از لباس و تجهیزات عایق ایمنی استفاده کند.
حفاظت از دستگاهها
- فیوزها: قطع جریان در زمان عبور بیش از حد و جلوگیری از گرم شدن سیمها.
- سیم زمین (ارت): مسیر فرار جریان نشتی به خاک و قطع تغذیه دستگاه آسیبدیده.
- MPCB و کلیدهای حفاظت موتور: قطع موتور در صورت اضافهبار یا اتضال کوتاه.
- سرج ارستر (Surge Arrester): تخلیه اضافه ولتاژهای ضربهای به زمین.
حفاظت از سیم و کابل
- عایقبندی با کیفیت بالا و مقاوم در برابر شرایط شیمیایی و آبوهوایی.
- بازرسی دورهای و تعویض کابلهای فرسوده.
- استفاده از کابل با سطح مقطع و کلاس عایقی مناسب با ولتاژ کاری.
- مرتبسازی، تثبیت و جلوگیری از پیچخوردن کابلها در داکت.
روشهای مدرن حفاظت در سطح تابلو
- نصب SPD (Surge Protective Device) در ورودی تابلو.
- استفاده از سیستم زمینسازی متصل به Earth Mat و TT/TN-S.
- اجرای کواکسیالهای همپتانسیل (Equipotential Bonding).
- حفاظت کلاس I برای ورودی اصلی، کلاس II برای زیر-تابلوها و کلاس III برای پریزها.
جمعبندی
ترکیب صحیح حفاظت سهمرحلهای انسان، دستگاه و کابل، حداکثر ایمنی شبکه را تأمین میکند. مشاوره با کارشناسان میهن تابلو فجر برای انتخاب راهکار حفاظتی توصیه میشود.
نیاز به مشاوره تخصصی دارید؟
کارشناسان میهن تابلو فجر آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند.
درخواست مشاوره رایگان
